Crosslab 2: bombs for biodiversity

Crosslab is een samenwerking tussen BioArt Laboratories en de Fontys lerarenopleiding biologie. Docenten in opleiding hebben 6 cursussen ontwikkeld over het Symbioceen. Dit is workshop 2 van 6. Lees hier over de eerste workshop. ​

De oude houten vloeren in de monumentale bunker bij BioArt Village zijn bedekt met een laken. Achterin de zaal staan twee containers gevuld met aarde geduldig te wachten tot ze goed gebruikt kunnen worden. Ze zullen nog even moeten wachten.

Net als vorige week lopen leerlingen van de International School Eindhoven de kamer binnen. Maar ze lijken het laken en de grond niet op te merken of te verzorgen. Terwijl ze aan het praten zijn, nemen ze gewoon plaats op de stoelen die in een klaslokaal zijn geplaatst, alsof ze direct op het laken zijn geplaatst. Als het klaslokaal helemaal vol is, beginnen onze Crosslab docenten in opleiding, Boris en Harm, met hun lezing. De les van vandaag leert ons een speelse manier om de biodiversiteit te vergroten, door middel van zaadbommen.

Harm en Boris leggen uit dat zaadbommen opgedroogde balletjes zijn die bestaan uit een verscheidenheid aan zaden, aarde en voedingsstoffen. Het idee is dat wanneer je deze ballen gooit, de zaden zich verspreiden. En dankzij de voedingsstoffen en de bodem zullen deze zaden uitgroeien tot gezonde planten. Zo dragen deze bolletjes grond bij aan het bevorderen van de biodiversiteit. Dit zijn de enige bommen die leven creëren in plaats van vernietigen.

Maar waarom plant je niet gewoon ergens met de hand zaadjes? Natuurlijk is het gooien van deze ballen veel leuker, maar het werkt misschien niet zo goed als ze gewoon voorzichtig planten. Dit kan waar zijn, maar zaadbommen zijn ideaal voor het kweken van planten in moeilijk bereikbare gebieden, zoals bermen, heuvels of moeilijk terrein. Maar dat wil niet zeggen dat plezier op zichzelf geen voldoende argument is ;).

En waarom is het belangrijk om een rijke biodiverse omgeving te creëren? Om deze vraag te beantwoorden vertellen Harm en Boris de studenten over de Ierse aardappelhongersnood – een tragedie veroorzaakt door de monocultuur, waarin jaar na jaar slechts één gewas werd verbouwd. Als er een meer biodiverse omgeving was geweest, zou de bodem niet uitgeput zijn geraakt.

Een andere “verschrikking” die is ontstaan door een gebrek aan biodiversiteit is die van de eikenprocessierups. Door stadsplanning is er weinig tot geen laaggroeiend gebladerte in de buurt van eikenbomen. Dit gebrek aan diversiteit in de flora betekent ook een minder diverse fauna, waardoor de eikenprocessierups geen natuurlijke vijanden tegenkomt en voor de mens een zeer jeukende plaag wordt.

Dit zou echter perfect opgelost kunnen worden met behulp van enkele zaadbommen – die de studenten eindelijk gaan maken. Het moment is aangebroken dat de grond in de containers een rol gaat spelen. De stoelen worden verruild voor hoge tafels: het wordt tijd dat de studenten letterlijk hun handen vuil maken.

De leerlingen mengen de grond met zaden en water tot een modderige substantie. Terwijl ze de modder tot ballen kneden, giechelen ze alsof ze tien jaar jonger zijn. Het lijkt erop dat deze bommen niet alleen leven buiten creëren, maar het hele klaslokaal opfleuren. Als alle modder is omgezet in grote pingpongballen moeten ze een paar dagen drogen.